قوله : و بذلك يظهر : مشار اليه [ ذلك ] ادلّه سه‌گانه است كه ذكر گرديد . قوله : عدم اعتبار قبولها : يعنى قبول المرئة . قوله : و ان كان القول به : ضمير در [ به ] به وجوب قبول راجعست . متن : و يظهر أيضا جواب ما قيل : إنه كيف يتزوج جاريته و كيف يتحقق الإيجاب و القبول و هي مملوكة . شرح فارسى : مرحوم شارح مىفرماين : و به بيانيكه گذشت و ادلّه‌اى كه اقامه شد نيز جواب اشكال و استبعادى كه در اينمقام شده و گفته‌اند : چگونه مىشود كه مولى با كنيز خودش ازدواج كرده و بچه نحو ممكنست ايجاب و قبول عقد نكاح تحقق يابد در حالى كه زن مملوكه مرد مىباشد . مؤلف گويد : وجه ظهور جواب اينستكه : اوّلا : تزويج در اينجا تزويج و نكاح حقيقى نمىباشد بلكه صرفا اجراء صيغه ايجابى است كه اثرش حصول نكاح و تزويج بين مولى و كنيزش مىباشد به اين نحو كه مولا كنيزش را آزاد نموده و از تمام مقتضيات مملوكيت بدينوسيله صرفنظر نموده باستثناى حلّيت وطى از اينرو جاى استبعاد باقى نمانده و نمىتوان گفت چگونه ايجاب و قبول تحقق مىيابد چه آنكه قبول معتبر نبوده و ايجاب نيز به همان معنائى است كه گفته شد يعنى رفع يد از تمام اختيارات باستثناى جواز وطى و